Podstawą prawną funkcjonowania systemu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego jest ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1534 ze zm., zwana dalej ustawą).
Powiat Zgierski na mocy wyżej wymienionej ustawy realizuje zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej, polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
W 2026 r. w powiecie zgierskim funkcjonuje pięć punktów nieodpłatnej pomocy prawnej (w tym jeden z dyżurem specjalistycznym z zakresu nieopłatnej mediacji) oraz dwa punkty nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Punkty zostały zlokalizowane w taki sposób, aby umożliwić wygodny dostęp do nieodpłatnej pomocy wszystkim mieszkańcom powiatu zgierskiego.